VENÜS GEZEGENİ VE ÖZELLİKLERİ...
|
VENÜS GEZEGENİ Güneş’e uzaklık bakımından ikinci, büyüklük bakımından altıncı gezegen olan Venüs, Güneş ve Ay’dan sonra gökyüzündeki en parlak cisimdir. Sabah yıldızı ve akşam yıldızı olarak da adlandırılır. Venüs, iç gezegen olduğundan Arz’dan teleskopla bakıldığında Ay gibi safha gösterir. Venüs’ü ilk olarak 1962 de Mariner 2 uydusu ziyaret etti. Pioneer Venus, Sovyet Venera 7 ve yüzeyin ilk fotoğraflarını gönderen Venera 9 ve diğerleri takip etti. En son olarak, Venüs etrafında yörüngede dönen Amerikan uydusu Magellan, radar kullanarak Venüs’ün detaylı haritalarını oluşturdu. Venüs doğudan batıya
doğru döner ve 1 Venüs günü 243 Arz günüdür.Venüs’ün Güneş etrafındaki
yörüngesi çembere yakın olup yörüngesindeki dönüşünü 225 Arz gününde
tamamlar. Dolayısıyla, bir Venüs günü, bir Venüs yılından daha uzundur. Venüs ile Arz bazı yönlerden
birbirine benzer: Venüs, yaklaşık %95 Arz çapında ve %80 Arz
kütlesindedir. Her iki gezegen de genç yüzeylere sahiptir, yani yüzey
özellikleri yakın zamanda (300 – 500 milyon yıl önce) oluşmuş ve
eski yüzey özellikleri erozyonlar, lav akıntıları gibi etkilerle tahrip
edilmiştir.Yoğunlukları ve kimyasal yapıları benzerdir. Bu benzerliklerden dolayı, yoğun bulutlarının altında Venüs’ün Arz’a çok benzeyebileceği ve hatta yaşam olabileceği düşünülüyordu. Fakat detaylı incelemeler Venüs’ün Arz’dan çok önemli farklara sahip olduğunu gösterdi. Galileo uydusundan Venüs görüntüsü Venüs’ün
yüzeydeki atmosfer basıncı Arz’dakinin 90 katıdır. Bu da yaklaşık Arz
okyanuslarının 1 km derinliğindeki basınca denktir. %95 inden fazlası
karbondioksitten meydana gelen atmosferde sülfirik asitten ibaret
kilometrelerce kalın bulut tabakaları vardır. Bulutlar yüzeyi
görüşümüzü tamamen engeller. Venüs’ün yoğun atmosferi, sera etkisi
yaratarak yüzey sıcaklığını yaklaşık 400 oC ye yükseltir ki bu da kurşunu eritebilir. Venüs yüzeyinin çoğu düzlükler içerir. Aynı zamanda geniş çöküntüler vardır: Atalanta Planitia, Guinevere Planitia, Lavinia Planitia. Kuzey yarıkürede iki geniş dağlık alan vardır: Ishtar Terra (yaklaşık Avustralya büyüklüğünde) ve ekvator boyunca Aphrodite Terra (yaklaşık Güney Amerika büyüklüğünde). Isthar’ın iç kısmı yüksek bir yayladan (Lakshmi Planum) ibarettir.
Magellan uydu radarından elde edilen veriler, Venüs yüzeyinin çoğunun lav akıntılarıyla kaplı olduğunu gösterir. Sif Mons gibi birkaç büyük volkan (Hawaii veya Olimpus Dağına benzer) vardır. Venüs birkaç sıcak noktada hala volkanik olarak aktiftir; çoğu kısım jeolojik olarak son birkaç yüz milyon yıldır oldukça sakindir. Venüs üzerindeki en eski arazi yaklaşık 800 milyon yaşındadır. Venüs yüzeyinin gerçek renklerle ayrıntılı görüntüsü Küçük meteoritler Venüs’ün yoğun atmosferinde yüzeye ulaşmadan yanıp tahrip olur. Venüs üzerindeki kraterler gruplar halinde görülür ki büyük meteorların atmosferde parçalanarak yüzeye ulaştığını gösterir. Magellan verilerinden elde edilmiş Sif Mons volkanının renklendirilmiş görüntüsü Magellan uydu görüntüleri,
çok geniş lav püskürmeleri görülen Pancake volkanları ve geniş magma
yatakları üzerinde çökmüş kubbeler olan Coronae, 100 km den büyük
çapıyla dev Calderas gibi, ilginç ve eşsiz özellikler gösterir. Venüs’ün manyetik alanı yoktur, bunun yavaş rotasyonundan dolayı olabileceği düşünülür. Atmosferin manyetik alanı olmadığından güneş rüzgarı atmosferin derinlerine işler. |
(1) Yorum Yaz! Bağlantı
<<Önceki Sayfa | / | Sonraki Sayfa>>